10

TCDC ขอนแก่น : จุดประกายความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรมให้วัฒนธรรมอีสาน

ปัจจุบันนี้ไม่มีใครไม่รู้จัก TCDC

ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (Thailand Creative & Design Center – TCDC) เป็นสำนักงานบริหารองค์ความรู้ (องค์กรมหาชน) ที่อยู่ภายใต้สำนักนายกรัฐมนตรี TCDC ก่อตั้งขึ้นมาตั้งแต่ พ.ศ. 2547 ตลอดระยะเวลาสิบกว่าปีที่ผ่านมา พวกเขาทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางความรู้ด้านการออกแบบและความคิดสร้างสรรค์ของสังคมไทย เราค่อยๆ เห็น TCDC เติบโต ส่งต่อองค์ความรู้ และจุดประกายความคิดที่มีค่าเหล่านั้นเรื่อยมา โดยมีศูนย์การเรียนรู้ขนาดใหญ่อยู่ที่อาคารไปรษณีย์กลาง กรุงเทพมหานคร

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา สิ่งที่ TCDC มุ่งเน้นและทำมาตลอดคือการนำคลังความคิดสร้างสรรค์ที่ตัวเองมีขยายไปสู่ประชาชนทั่วประเทศ ดังนั้นพวกเขาจึงพยายามขยายสาขาศูนย์การเรียนรู้จากส่วนกลางไปสู่ภูมิภาคต่างๆ เรื่อยมา

ในกรณีของศูนย์การเรียนรู้ขนาดใหญ่ นอกจากสาขากรุงเทพมหานคร TCDC ยังมี TCDC เชียงใหม่ที่เปิดตัวไปเมื่อ พ.ศ. 2556 เพื่อเป็นตัวกลางในการเผยแพร่และเก็บองค์ความรู้พื้นถิ่นให้กับคนในภาคเหนือ ประชาชนต่างให้ความสนใจและประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี และในปีนี้ TCDC ก็กำลังมีแผนจะเปิดศูนย์การเรียนรู้ระดับภูมิภาคสาขาใหม่

ใช่แล้ว, นี่เป็นศูนย์การเรียนรู้ทางภาคอีสาน ที่มี่ชื่อว่า ‘TCDC ขอนแก่น’


“เรามีคำถามมาตลอดว่าเราจะเอา TCDC ไปเจอผู้คนตามภาคต่างๆ ได้อย่างไร” กิติรัตน์ ปิติพานิช รักษาการผู้อำนวยการศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ TCDC เริ่มเล่าให้เราฟังถึงที่มา TCDC ขอนแก่น

“เราพยายามเปิดให้ครบทุกภาค และต่อจากเชียงใหม่ เราก็มองมาที่อีสาน สำหรับเรา อีสานเป็นแหล่งวัฒนธรรมข้อมูลใหญ่ในประเทศไทย ดังนั้นศูนย์ฯ ที่เราจัดตั้งเรามองเห็นว่ามันอยู่ภายใต้จุดประสงค์หลัก 3 อย่าง คือหนึ่งเป็นศูนย์เรียนรู้ด้านการออกแบบและความคิดสร้างสรรค์ สองคือเป็นแหล่งข้อมูลสำหรับภาคอีสานและประเทศเพื่อนบ้าน สามคือเป็นแหล่งช่วยพัฒนาธุรกิจสร้างสรรค์ที่กำลังจะเกิดขึ้น”

แล้วทำไมต้องเป็นขอนแก่น – เราสงสัย

“ขอนแก่นเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายสูงมากในภาคอีสาน ไม่ว่าจะเป็นภาคธุรกิจที่ตื่นตัวมาก ระบบคมนาคมที่กำลังพัฒนา รวมถึงภาพรวมที่กำลังพัฒนาเมืองอย่างเต็มรูปแบบซึ่งเป็นการขับเคลื่อนจากภาคเอกชน การพัฒนาเมืองเหล่านี้เป็นสัญญานที่ดีว่าถ้าเราจะตั้งรกรากและทำอะไรที่เกี่ยวของกับภาคอีสาน เราควรจะไปขอนแก่น” กิตติรัตน์อธิบายให้เราฟัง

TCDC ได้ลงพื้นที่ไปทำการสำรวจทั้งในแง่ของศิลปวัฒนธรรม องค์ความรู้พื้นถิ่นและวิสัยทัศน์ของประชาชน ซึ่ง เลอชาติ ธรรมธีรเสถียร ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาองค์ความรู้สร้างสรรค์ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ TCDC บอกกับเราว่าหลายสิ่งที่พวกเขาได้สัมผัสในการลงพื้นที่นั้นล้วนเป็นเครื่องยืนยันว่าพวกเขาตัดสินใจถูกที่เลือกขอนแก่นเป็นหมุดหมายต่อไป

“ขอนแก่นมีความพร้อมหลายด้านมาก นอกจากด้านเศรษฐกิจที่เป็นจุดยุทธศาสตร์ภูมิภาค พวกเขายังมีมหาวิทยาลัยขอนแก่นซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำและให้ความร่วมมือที่ดีกับเรามาตลอด ที่สำคัญคือทรัพยากรด้านคน คนที่นี่พร้อมที่จะรับการมาถึงของ TCDC” เลอชาติอธิบายให้เราฟังถึงความร่วมมือที่เขาได้รับ

“น่าตกใจที่ไม่ว่าเราจะไปคุยกับใคร ทุกคนยินดีอยากจะร่วมมือกับเราหมด เขาตั้งความหวังอยากให้ TCDC ขอนแก่นเกิดขึ้นจริงๆ อาจเป็นเพราะเขาเคยหวังจากรัฐบาลมาหลายครั้งแล้วผิดหวัง การมาถึงของเราที่ดูจริงจังเลยจุดประกายความหวังของเขาอีกครั้ง และเท่าที่เราคุยกับหลายภาคส่วน พวกเขารู้ว่าขอนแก่นเติบโตไปเร็วมาก แต่เขาก็รู้สึกว่าสิ่งที่เขายังต้องเติมคือด้านความคิดสร้างสรรค์ เขายังขาดตัวกลางที่เชื่อมเขากับโลก เขาคิดว่า TCDC จะเป็นประตูไปสู่โลกกว้างที่พาเขาไปได้ไกลกว่าเดิม”

เมื่อได้องค์ความรู้พื้นถิ่นจากการลงพื้นที่มาแล้ว ขั้นตอนต่อไปจึงเป็นการพัฒนาและวางรากฐานความรู้นั้นเพื่อเสริมส่วนที่ขาดอย่างที่ใครหลายคนในพื้นที่หวัง องค์ประกอบเหล่านี้นำมาสู่แนวทางและนโยบายที่ TCDC ขอนแก่นกำลังจะสร้างขึ้นให้เกิดในภาคอีสานโดยมีขอนแก่นเป็นจุดศูนย์กลาง

“หลายสิ่งหลายอย่างที่นี่ต้องการการอัพเดต ต้นทุนที่ดีของพวกเขามีอยู่แล้ว ทักษะภูมิปัญญามีอยู่พร้อม หรืออย่างในชนบทไกลๆ ก็ยังมีคนที่แอคทีฟมากๆ หรือคนที่วิ่งหาโอกาสซึ่งเป็นคนรุ่นใหม่ สิ่งที่เรานำเข้าไปเติมจึงเป็นหลักการในการดีไซน์ เราเข้าไปทำให้เขารู้ว่าความคิดสร้างสรรค์มันสามารถเชื่อมโยงสิ่งที่คุณมีกับสิ่งใหม่ๆ โดยที่ตอบโจทย์พื้นที่และตอบโจทย์โลกได้ คนขอนแก่นทุกคนที่เห็นแผนงานของเราต่างประทับใจ ช่วยเหลือเราอย่างดี มันทำให้เราทำงานง่ายขึ้นมากๆ” เลอชาติเล่าให้ฟังพร้อมรอยยิ้มที่บอกว่าเขาเองก็ประทับใจในตัวขอนแก่นเช่นกัน

ถ้าไม่มีอะไรผิดพลาด TCDC ขอนแก่นจะเปิดตัวในช่วงเดือนพฤษภาคมนี้ โดยบทบาทที่พวกเขาวางไว้คือ TCDC ขอนแก่นจะเป็น Design and Knowledge Center of Isan โดยมุ่งเน้นการสร้างระบบฐานข้อมูลเชิงความคิดสร้างสรรค์ในภูมิภาค รวมถึงการมี Isan Material Center ที่รวมวัสดุพื้นถิ่นซึ่งมีประวัติศาสตร์ยาวนาน วัสดุเหล่านี้จะจัดแสดงอย่างทันสมัยและง่ายต่อการนำมาใช้งานต่อยอดในธุรกิจที่กำลังจะเกิดขึ้น เทรนด์ธุรกิจนี้สอดคล้องกับนโยบายการเป็นแหล่งบ่มเพาะ Creative Business ในภาคอีสานพอดี ซึ่งในงานเปิดตัว TCDC ขอนแก่นที่กำลังจะถึงนี้ ความโดดเด่นทางด้านวัสดุของอีสานจะถูกนำมาบอกต่อผ่านนิทรรศการแรกของ TCDC ขอนแก่นนั่นคือ Isan Material Showcase โดยพวกเขาตั้งเป้าจะให้นิทรรศการนี้เป็นการเปิดตัวและบอกต่อไปกับทุกคนว่าวัสดุท้องถิ่น นักออกแบบ และผู้ประกอบการของภาคอีสานล้วนมีศักยภาพและเป็นต้นแบบให้กับการพัฒนาได้

จากปัจจัยที่เล่ามา TCDC ขอนแก่นดูมีแนวโน้มที่ดีมากที่จะประสบความสำเร็จ ซึ่งเลอชาติบอกกับเราว่าสิ่งเหล่านี้มีที่มา

“TCDC ตั้งความหวังไว้เสมอ เพราะเวลาเราลงไปสร้างศูนย์การเรียนรู้ใหญ่ที่ไหนเราค่อนข้างจริงจัง เราทำเพราะอยากเห็นการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นจริงๆ และต้องเป็นการเปลี่ยนแปลงที่กลืนไปกับท้องถิ่น ดังนั้นเราเลยคุยกับคนเยอะมาก สิ่งที่เราสัมผัสได้คือคนขอนแก่นแอคทีฟมาก เขาพยายามผลักดันตัวเองอยู่แล้ว ไม่ได้มีความคิดว่าจะต้องรอรัฐ พอเราเข้าไปเราเลยเป็นเหมือนสปริงบอร์ดผลักดันเขาอีกที ความคิดเหล่านี้หาไม่ได้ง่ายๆ” เลอชาติกล่าวกับเราทิ้งท้าย

ไม่กี่เดือนข้างหน้านี้ TCDC ขอนแก่นกำลังจะเกิดขึ้น สิ่งนี้จะเป็นเหมือนการติดปีกให้กับขอนแก่นที่กำลังเติบโตได้ทยานออกไปเชื่อมต่อกับโลกกว้าง ศูนย์การเรียนรู้จะเข้ามาเติมเต็มให้ขอนแก่นสมบูรณ์มากขึ้น โดยที่ยังคงรากเหง้าของวัฒนธรรมท้องถิ่นได้เหมือนเดิม และเราไม่ห่วงเลยว่ามันจะประสบความสำเร็จหรือเปล่า เพราะจากที่ฟังเรื่องราวมาทั้งหมด คนขอนแก่นจะต่อยอดความรู้เหล่านี้ไปจนทำให้ TCDC ขอนแก่นประสบความสำเร็จแน่ๆ

อีกไม่นานเกินรอ

ติดตามเรื่องราวเมืองขอนแก่นเพิ่มเติมได้ใน a day 211 ฉบับขอนแก่น วางขายแล้วตามแผงหนังสือทั่วไป หรือสั่งซื้อออนไลน์ได้ที่ godaypoets.com/aday211

a team

กองบรรณาธิการ นิตยสาร a day

related post