02

ตามไปดูเทศกาลศิลปะที่จัดโดยกลุ่มคนไทยรุ่นใหม่ในนิวยอร์ก

บรรยากาศการปิดถนนจัดงาน มีบูทกิจกรรมวาดรูปพอร์เทรตโดยศิลปิน เด็กๆ ออกมาร่วมละเลงสีบนผืนผ้าใบยักษ์ บรรยากาศฉาบด้วยบทเพลงผสมผสานทั้งเพลงพระราชนิพนธ์ในกลิ่นแจ๊ซ ไปจนถึงเพลง สรรเสริญพระบารมี แนวทดลอง หญ้าเทียมวางแผ่หราให้คนได้นั่งเล่นและชมงานศิลปะ ทั้งหมดนี้อาจฟังดูไม่แปลกแตกต่างไปจากภาพจำของงานเทศกาลศิลปะย่อมๆ หรืองานวัดในไทยเท่าไรนัก หากทั้งหมดนั้นไม่ได้เกิดขึ้นในเมืองนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา

ไม่ว่าสิ่งนี้จะอยู่ที่ไหน ไม่ว่าโปรเจกต์นี้จะเป็นของใคร ถ้าหากเรารู้ เราจะตามไปดู

ทำอะไร: SPRINGBOARD : Art Walk First Time

SPRINGBOARD คือกิจกรรมถนนคนเดินศิลปะของคนไทยครั้งแรกในนิวยอร์ก เชิญชวนศิลปินและนักสร้างสรรค์ชาวไทยที่อาศัยอยู่ในนิวยอร์กมาร่วมกันจัดงาน พบปะคนในชุมชนหลากหลายเชื้อชาติย่าน Elmhurst บนท้องถนนในวันที่ 16 เมษายน 2559 ทั้งแต่เที่ยงถึงเย็น เป็นทั้งงานที่ตรงกับเทศกาลสงกรานต์ในไทยและยังเป็นช่วงที่เมืองนิวยอร์กเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ หรือ Spring จึงเป็นโอกาสที่เหมาะเจาะสำหรับจัดงานศิลปะขนาดย่อมโดยกลุ่มคนไทยรุ่นใหม่เป็นครั้งแรก

กิจกรรมในงานแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือเวิร์กช็อปศิลปะร่วมกับชุมชน นิทรรศการ และการแสดงบนเวที โดยศิลปินสิบกว่าชีวิตที่เข้ามาร่วมจัดกิจกรรมกันมีทั้งหน้าใหม่และหน้าเก่า บ้างก็อยู่ที่นี่มานานเป็นสิบปี บ้างก็เพิ่งย้ายมาใช้ชีวิตที่นี่ได้ไม่กี่เดือน อย่างเช่นในส่วนเวิร์กช็อป ป๊อก-ไพโรจน์ พิเชฐเมธากุล ผู้พกม้วนภาพสีน้ำมันไปเดินวาดคนไร้บ้านในนิวยอร์กมายาวนานต่อเนื่องถึง 3 ปี ก็มาชวนคนในชุมชนวาดภาพในม้วนภาพของเขา หรือ SUNTUR ที่เพิ่งย้ายมานิวยอร์กได้ไม่กี่เดือน ก็มาร่วมวาดภาพพอร์เทรตให้คนที่มาในงานด้วย

ตัวอย่างของฝั่งนิทรรศการก็มีงานของสาวนักวาดภาพประกอบที่ย้ายมาอยู่นิวยอร์กได้ร่วมปีแล้วอย่าง Jay's Paper ผลงานจากกลุ่มของ Thai Artivist ที่ส่งข้ามน้ำข้ามทะเลมาร่วมแสดงในงาน ส่วนการแสดงบนเวทีก็มีทั้งลุงฝรั่งสุดกวนจากคลิปไวรัลอย่าง Nelson Howe มาร่วมเต้น หรือกระทั่งดนตรีแนวทดลองของ กอล์ฟ วง GAD ที่มากับเพื่อนอีก 2 คนในนามของวง WX ก็มาคัฟเวอร์เพลง สรรเสริญพระบารมี เป็นเพลงปิดงานได้อย่างน่าสนใจ

ใครทำ: TANY Thai Artists in New York

TANY คือกลุ่มศิลปินไทยรุ่นใหม่ที่อาศัยอยู่ในเมืองนิวยอร์ก ซึ่งมารวมตัวกันเพื่อสร้างชุมชนคนทำงานสร้างสรรค์สำหรับคนไทยที่เดินทางมาหาโอกาสและแรงบันดาลใจใหม่ๆ ในเมืองนี้ ในกลุ่มประกอบด้วยคนจากหลากหลายสาขางาน เช่น จิตรกรรม สื่ออินเตอร์แอ็กทีฟ ฟิล์ม ดนตรี และอีกมากมาย โดยหวังจะสร้างพื้นที่รวมคนทำงานสร้างสรรค์ที่มีรากจากประเทศไทยเหมือนกัน แต่เปิดกว้างออกไปจากกำแพงวัฒนธรรมไทยแบบเดิมๆ โดยมีศิลปะเป็นตัวกลางที่เชื่อมต่อทุกคนเข้าด้วยกัน

ที่ไหน: ใจกลางชุมชนคนไทยในนิวยอร์กใน Elmhurst, Queens

เทพีเสรีภาพ ตึกเอ็มไพร์สเตท แยกไทม์สแควร์ เซ็นทรัลปาร์ก สถานที่เหล่านี้คงเป็นภาพแรกๆ ที่ลอยเข้ามาในหัวถ้าหากพูดถึงเมืองนิวยอร์ก แต่ย่าน Elmhurst ใน Queens หลายคนที่ไม่เคยมานิวยอร์กคงส่ายหัวว่าสถานที่ที่ต้องนั่งรถไฟไกลออกไปจากใจกลางเกาะแมนฮันตันนี้มันจะมีอะไรน่าสนใจยังไง

สำหรับคนไทยที่อาศัยอยู่ในนิวยอร์กแล้ว ย่านนี้เป็นเหมือนแหล่งพักใจที่มีทั้งรสชาติอาหารไทยแบบแท้ ไม่มีดัดแปลงเผื่อฝรั่งกิน รวมถึงร้านขายของไทยที่หาที่อื่นแทบไม่ได้ จริงอยู่ว่าย่านนี้อาจจะไม่ได้มีแต่คนไทย เดินๆ ไปก็เจอร้านรวงหลากชาติ ทั้งจีนบ้าง เกาหลีบ้าง ปะปนกันไป แต่ก็เป็นย่านที่ถ้าเดินไปบนถนนตอนเย็นๆ ยังไงก็ต้องได้ยินภาษาไทยลอยมาจากผู้คนที่เดินวนไปมาบนถนนเป็นแน่

ทำทำไม: สร้างชุมชนคนทำงานสร้างสรรค์ในนิวยอร์ก

อย่างที่ท่อนหนึ่งในเพลง New York, New York ของ Frank Sinatra กล่าวไว้ว่า “If I can make it there, I’ll make it anywhere” เมืองหลวงของโลกศิลปะอย่างนิวยอร์กจึงเป็นหนึ่งในปลายทางในการแสวงหาเส้นทางใหม่ให้กับชีวิตและผลงานของคนทำงานสร้างสรรค์ แต่ที่นี่กลับไม่ค่อยมีพื้นที่สำหรับคนไทยที่สนใจศิลปะเหมือนกันให้ได้มาเจอกันเท่าไรนัก เพราะอะไร เราลองไปนั่งจับเข่าคุยกับ นริศรา ธนปรีชากุล หนึ่งในทีมงานหลักของ TANY

“ชุมชนคนไทยในนิวยอร์ก (TANY) เป็นพื้นที่ที่เวลาคนไทยมาเจอกันแล้วต่างจากการเจอกันในเมืองไทยมาก เพราะบางคนที่เราเจออาจไม่มีทางได้เจอได้คุยเลยถ้าอยู่เมืองไทย ไม่ว่าจะเพราะความดัง ฐานะ หรือสถาบันอะไรที่ต่างกันที่นั่น พอมาที่นี่แล้วเหมือนรีเซ็ตหมดเลย เริ่มต้นใหม่หมด ไม่ว่าคุณจะเป็นใครมาจากส่วนไหนของเมืองไทย พอมาที่นี่ยังไงคุณก็ไม่ใช่คนอเมริกัน สำหรับคนอเมริกัน ขนาดของประเทศไทยก็เหมือนแค่รัฐหนึ่งของเขา จะมาจากส่วนไหนของรัฐ เขาก็ไม่ลึกซึ้งไปกับรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ หรอก”

“เราอยากให้ TANY เป็นพื้นที่ที่แตกความหมายศิลปะของคนไทยออกไปในพื้นที่ใหม่ๆ มุมใหม่ๆ กว่ารูปแบบดั้งเดิมที่คนที่นี่เขาคิดกัน ให้เขาได้รู้ว่าคนไทยรุ่นใหม่ทำงานออกมาเป็นแบบนี้ มีความหลากหลาย สดใหม่กว่าภาพที่เขามีในใจ และอีกด้านหนึ่งก็อยากให้ประสบการณ์การมาค้นหาเส้นทางในเมืองนิวยอร์กมันไม่ได้มีแค่การมาดูว่าคนที่นี่เขาทำงานกันยังไงแล้วลอกกลับไปแค่นั้น แต่เป็นการสร้างบทสนทนาระหว่างคนทำงานสร้างสรรค์ด้วยกันเองด้วย เพื่อพัฒนาน้ำเสียงใหม่ๆ ให้วงการศิลปะไทยต่อไป”

แนะนำให้ตามไปดู

ถึงงานเทศกาลครั้งนี้จะจัดขึ้นมาเป็นครั้งแรกและยังไม่แน่ว่าจะมีอีกทีเมื่อไร แต่หากมีโอกาสได้ผ่านมาในย่าน Elmhurst ก็แวะมาเยี่ยมเยียนชมนิทรรศการที่ทางกลุ่ม TANY จัดเป็นประจำทุกเดือนได้ที่ร้านน้ำตาล และรอฟังข่าวของกิจกรรมต่อๆ ไปทางเฟซบุ๊กเพจ TANY Thai Artists in New York และเข้ามาจอยเฟซบุ๊กกลุ่ม Thai Artists in New York เพื่อพูดคุยเรื่องศิลปะกันได้อย่างไม่จำกัด ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหนบนโลก รวมไปถึงเว็บไซต์หลักของกลุ่มอย่าง tany.nyc

ภาพ จิตตรัตน์ จินตศิริกุล

เฟอม ธาริต โตทอง

กวีไร้สายชาวนิวยอร์ก คล่องภาษาไทย ภาษาอังกฤษและ C++ พอใช้ มีเบื้องหลังด้านสถาปัตยกรรม แต่นิยมทำงานก่อคำก่อพิกเซลมากกว่าก่ออิฐก่อปูน เขาใช้ชีวิตร่วมกับมะเร็งก้อนเล็กๆ ในโพรงจมูก

จิตตรัตน์ จินตศิริกุล

New York-based Photographer, I can see beautiful things before I open my eyes. www.jittaratjintasirikul.com

related post